- บทความ
เหรียญแรงงานสร้างสรรค์โลก เป็นเหรียญที่ระลึกในวันแรงงานแห่งชาติประจำปี 2522 โดยเหรียญมีข้อความระบุในแต่ละด้านดังนี้
ด้านหน้า
แรงงานสร้างสรรค์โลก
ที่ระลึกวันแรงงานแห่งชาติ 1 พฤษภาคม 2522
ด้านหลัง
โดย ผู้ใช้แรงงานและสหภาพแรงงาน ร่วมกับสภาแรงงานแห่งประเทศไทย
1 พฤษภาคม 2522
รายละเอียดเกี่ยวกับเหรียญ
จากการหาข้อมูลในเบื้องต้นเกี่ยวกับเหรียญที่ระลึกนี้ยังไม่พบรายละเอียดมากนัก แต่จากข้อมูลเท่าที่พอจะสืบค้นได้พบว่าในหนังสือพิมพ์สยามรัฐฉบับวันที่ 3 พฤษภาคม 2522 หน้า 3 มีการลงข่าวงานวันกรรมกรสากลในปีที่เหรียญนี้น่าจะถูกสร้างขึ้น ซึ่งคือวันที่ 1 พฤษภาคม 2522 กลุ่มกรรมกรผู้ใช้แรงงานกว่าสองหมื่นคนได้รวมตัวกันที่ลานพระบรมรูปทรงม้า ภายใต้การนำของสภาองค์การลูกจ้างสภาแรงงานแห่งประเทศไทย ซึ่งขณะนั้นมี ไพศาล ธวัชชัยนันท์ เป็นประธาน ก่อนที่จะพากันเคลื่อนขบวนไปยังท้องสนามหลวง สิ่งที่น่าสนใจในเนื้อหาข่าวยังระบุด้วยว่าในปีนั้นมีการเรียกร้องกฎหมาย ประกันสังคม และเรียกร้องให้มีการตั้ง ศาลแรงงาน นอกจากนี้ในวันนั้นยังมี พล.อ.เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ นายกรัฐมนตรีมาเป็นประธานในพิธีเปิดงานวันแรงงานแห่งชาติด้วย
ทำให้พอสันนิษฐานได้ว่า เหรียญกรรมกรสร้างสรรค์โลก น่าจะถูกสร้างขึ้นโดยกรรมกรและสหภาพแรงงานในขณะนั้น ภายใต้การสนับสนุนของสภาแรงงานแห่งประเทศไทยในช่วงที่มีไพศาล ธวัชชัยนันท์ เป็นประธาน
ประวัติ "วันแรงงาน" และการเคลื่อนไหวของขบวนการแรงงานในประเทศไทย
ประกายพฤกษ์ ชยพงษ์ เขียนบทความเรื่อง ขบวนการกรรมกรไทย 1 ทศวรรษแห่งความแตกแยก ลงใน วารสารเศรษฐศาสตร์การเมือง ปีที่ 6
ฉบับที่ 3-4 ตุลาคม 2531 ระบุว่าตั้งแต่ไทยเปิดประเทศในปี 2398 เป็นต้นมา ทำให้เกิดกรรมกรในโรงงานอุตสาหกรรมสมัยใหม่ขึ้นมา จนกระทั่งปี 2440 จึงได้มีการจัดตั้ง สมาคมคนงานรถราง ขึ้น ซึ่งนับได้ว่าเป็น สมาคมกรรมกรแห่งแรกของไทย จากนั้นก็เกิดสมาคมกรรมกรอีกหลายแห่งตามมา ส่วนการเคลื่อนไหวในวันกรรมกรสากลครั้งแรกในไทยนั้น ภัควดี วีระภาสพงษ์ ได้เขียนไว้ในบทความ May Day วันกรรมกรสากล ว่าในประเทศไทยมีการจัดงานวันกรรมกรสากลครั้งแรกในวันที่ 1 พฤษภาคม 2489 โดยจัดขึ้นที่สนามหน้าสำนักงานสมาคมไตรจักร์ (สามล้อ) งานครั้งนั้นริเริ่มโดยจัดสมาคมกรรมกรสงเคราะห์กรุงเทพ ร่วมกับสมาคมไตรจักร์ มีผู้เข้าร่วมงานราวสามพันคน ก่อนที่ในปีต่อมาจะมีการจัดงานวันกรรมกรสากลอย่างยิ่งใหญ่ที่ท้องสนามหลวง มีการชูคำขวัญ กรรมกรทั้งหลายจงสามัคคีกัน และมีกรรมกรมาร่วมงานกว่าแสนคน แต่ในปีเดียวกันนั้นเองก็เกิดการรัฐประหารขึ้นในวันที่ 8 พฤศจิกายน 2490 และมีการห้ามจัดงานวันกรรมกรสากลไปอีกหลายปี
จนในปี 2499 จึงมีการรวมตัวกันของกลุ่ม กรรมกร 16 หน่วย ออกมาเคลื่อนไหวเรียกร้องให้มีการกำหนดวันกรรมกรสากลเป็นวันกรรมกรแห่งชาติ พร้อมทั้งเรียกร้องให้มีการกำหนดให้วันนี้เป็นวันหยุดงาน การเจรจาต่อรองกับรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้ผลออกมาว่าให้สามารถมีวันสำคัญของกรรมกรได้ แต่ให้เปลี่ยนชื่อจาก วันกรรมกรสากล เป็น วันแรงงานแห่งชาติ ซึ่งเหตุการณ์นี้ทำให้มุมหนึ่งของการเคลื่อนไหวของกรรมกรถูกมองว่าถูกรัฐควบคุมอยู่ โดยข้อสังเกตนี้มาจากการที่ในบางปี นายกรัฐมนตรีได้เดินทางมาเป็นประธานเปิดงานวันแรงงานแห่งชาติ แต่ในขณะเดียวกัน ข้อเรียกร้องจากกรรมกรแรงงานก็มักถูกเพิกเฉยจากรัฐบาล ทำให้วันแรงงานเป็นเพียงพิธีกรรมประจำปีเท่านั้น
อย่างไรก็ตาม นักสหภาพแรงงานในบางกลุ่มก็ยังมีความพยายามในการเคลื่อนไหวในประเด็นสิทธิของแรงงานอย่างต่อเนื่อง เพื่อเรียกร้องสิทธิและความเป็นธรรมให้กรรมกร จนหลายประเด็นที่เคยถูกเรียกร้องในอดีต เช่น ประกันสังคม, การจัดตั้งศาลแรงงาน การลาคลอด ฯลฯ ก็เกิดขึ้นแล้วในปัจจุบัน แต่นั่นอาจจะยังไม่ใช่ทั้งหมดที่แรงงานควรได้รับ เพราะสิทธิอีกหลายประการของแรงงานที่สร้างสรรค์โลกก็ยังคงถูกลิดรอนอยู่ หรือแม้แต่พลังในการรวมกลุ่ม - ตั้งสหภาพก็ยังไม่สามารถทำได้อย่างเต็มที่ นั่นทำให้การเคลื่อนไหวของแรงงานเพื่อเรียกร้องสิทธิที่ควรได้รับยังคงดำเนินอยู่จนถึงปัจจุบัน