• นิทรรศการ

ศูนย์การเรียนรู้ประชาธิปไตย พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และพิพิธภัณฑ์สามัญชนจัดนิทรรศการ “Inspired by Khanarassadorn: Special Out A Time Tour” เนื่องในวาระครบ 93 ปี แห่งการอภิวัฒน์สยาม ณ บริเวณชั้น 1 ศูนย์การเรียนรู้ประชาธิปไตย พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

นิทรรศการนี้จะพาทุกท่านดื่มดำไปกับบรรยากาศที่เต็มไปด้วยกลิ่นอายของคณะราษฎรนับตั้งแต่ปี 2475 ก่อนจะค่อย ๆ เดินทางผ่านเวลามาจนถึงปี 2563 ผ่านวัตถุร่วมสมัย ไม่ว่าจะเป็น เหรียญรัฐธรรมนูญ ล็อตเตอรี่ฉลองวันชาติ จนไปถึงวัตถุในยุคหลังที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากคณะราษฎร เช่น หนังสือเรื่อง 2475 นักเขียนผีแห่งสยาม เสื้อยืดสกรีนลาย The 2475 พร้อมกับรูปภาพของแกนนำคณะราษฎร และวัตถุชิ้นอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

14 มิถุนายน 2568 เวลา 13.00 น. นิทรรศการ “Inspired by Khanarassadorn: Special Out A Time Tour” มีกิจกรรมนำชมจาก ปฐมาวดี วิเชียรนิตย์ นักวิชาการพิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และอานนท์ ชวาลาวัณย์ ผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์สามัญชน โดยเริ่มต้นฉายวีดิทัศน์เส้นทางประวัติศาสตร์ของการเมืองไทยนับตั้งแต่สมัยปี 2475 จนถึงปัจจุบันก่อนเข้าสู่การนำชม

หลังจากฉายวิดีทัศน์ เมื่อเดินถัดเข้ามา จะพบกับตู้กระจกใสจัดแสดงวัตถุร่วมสมัยทั้งในช่วงปี 2475 อยู่ทั้งหมด 4 ตู้ ภายในตู้มีการจัดแสดงคอลเลคชันร่วมสมัยจากศูนย์การเรียนรู้ประชาธิปไตย และตู้จัดแสดงคอลเลคชันจากพิพิธภัณฑ์สามัญชน ยกตัวอย่างสิ่งของจัดแสดงที่น่าสนใจในนิทรรศการนี้ เช่น

หนังสือคู่มือพลเมือง ถูกผลิตโดยกรมโฆษณาการเมื่อปี 2479 มีเนื้อหาว่าด้วยเรื่องชาติ ประเทศ พลเมือง สิทธิของพลเมืองที่แสดงให้เห็นถึงความตั้งใจของรัฐที่ต้องการเผยแพร่ความรู้เรื่องการเมืองแก่ประชาชน โดยมีการผลิตและจำหน่ายออกมาราวแสนเล่ม

ห่อใบชา ห้างอ๋องเอี้ยนชุน รูปพานรัฐธรรมนูญ ห่อใบชาของห้างอ๋องเอี้ยงชุน ลักษณะของหีบห่อใบชาจะมีรูปพานรัฐธรรมนูญสีแดงใต้คำว่า “พานรัฐธรรมนูญ” โดยด้านล่างระบุคำว่า “เอี้ยงชุน”ซึ่งทำให้เราเห็นถึงความพยายามทำให้รัฐธรรมนูญเป็นสิ่งที่สามารถเห็นได้ผ่านของใช้อุปโภค บริโภคในชีวิตประจำวัน ในช่วงหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองประเทศ

หนังสือ 2475 นักเขียนผีแห่งสยาม ที่เขียนโดย ‘สะอาด’ เป็นการเล่าเหตุการณ์ 2475 ผ่านกราฟิกโนเวลที่น่าสนใจ โดยมี ‘นิภา’ นักหนังสือพิมพ์หญิงเป็นตัวดำเนินเรื่องหลัก สิ่งที่น่าสนใจคือการเล่าประวัติศาสตร์ 2475 ในรูปแบบการ์ตูนด้วยเนื้อหาที่ผสมผสานกันระหว่างเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในประวัติศาสตร์กับจินตนาการของผู้เขียนที่ให้กลิ่นอายของเรื่องเล่าเแนวสายลับที่กระตุ้นให้ผู้อ่านรู้สึกอยากติดตามจนเรียกได้ว่าอาจกลายเป็นหนังสือที่ ‘วางไม่ลง’

ตุ๊กตาเป็ดเหลือง ตุ๊กตาเป็ดเหลืองที่ใส่เสื้อสีดำสกรีนลายหมุดคณะราษฎร 63 เป็นสัญลักษณ์สำหรับการเรียกร้องประชาธิปไตยจากการชุมนุมเพื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญที่เกียกกาย เมื่อปี 2563 โดยเป็ดเหลืองได้รับการยกย่องให้เป็นผู้เสียสละ เนื่องจากตอนที่เจ้าหน้าที่รัฐได้เริ่มสลายการชุมนุม ตุ๊กตาเป็ดยางได้ถูกดันให้เป็นแนวหน้าเพื่อป้องกันอันตรายจากแก๊สน้ำตาและน้ำแรงดันสูงให้แก่ผู้ชุมนุม

นอกเหนือจากนี้ ยังมีวัตถุที่น่าสนใจชิ้นอื่น ๆ ที่ยังรอให้ทุกท่านมาชมของจริง  เช่น ปฏิทิน The 2475 Vanguard คณะราษฎร หนังสือ 2475: รุ่งอรุณแห่งการปฏิวัติ สติกเกอร์รูปหมุดคณะราษฎร 63 ฯลฯ ที่แสดงให้เห็นว่าคณะราษฎร 2475 ยังคงถูกนำมาใช้เป็นสัญลักษณ์การเคลื่อนไหวในลักษณะของการช่วงชิงความหมายในบริบททางการเมืองของแต่ละฝั่งฝ่ายมาโดยตลอด

นับตั้งแต่ปี 2560 เป็นต้นมา แม้จะมีความพยายามทำให้มรดกของคณะราษฎรหายไปจากความทรงจำของผู้คนอยู่อย่าง เนือง ๆ เช่น  การหายไปของหมุดคณะราษฎรที่เคยฝังอยู่บริเวณลานพระบรมรูปทรงม้า การเปลี่ยนชื่อค่ายพหลโยธินที่จังหวัดลพบุรี และการรื้อถอนอนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญบริเวณวงเวียนบางเขน ฯลฯ แต่ความทรงจำที่เกี่ยวกับคณะราษฎรก็ไม่เคยถูกลบออกไปจากสังคมไทย หากแต่ยิ่งเป็นการฟื้นคืนชีพให้กับคณะราษฏรจากการถูกพูดถึงและถูกหยิบยกมาเป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์และการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยของคนรุ่นหลังมาจนถึงทุกวันนี้

สำหรับผู้ที่สนใจเข้าชมนิทรรศการ “Inspired by Khanarassadorn: Special Out A Time Tour” สามารถเข้าชมฟรีได้ตั้งแต่วันนี้ จนถึงวันที่ 29 มิถุนายน 2568 ทุกวันอังคารถึงวันอาทิตย์ เวลา 09.00 - 16.00 น. และจะมีการนำชมทุก ๆ วันเสาร์ตลอดเวลาจัดแสดง ที่ศูนย์การเรียนรู้ประชาธิปไตย พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

 

เรื่องและภาพโดย วริศรา สาอุบล